Instytut Ulicologii Akademii Rzygaczy
Hauptseite
Wasserspeier Akademie

Jałmużnicza

Nazwa niemiecka:

Allmodengasse

Dzisiejsza nazwa:

Jałmużnicza

Dzielnica:

Śródmieście / Dolne Miasto

Inne nazwy:

Papegogengasse 1650
Alamodengase 1650
a la Modengase 1796 i 1805
Alamondengasse 1796 i 1805

Uwagi:

Ulica ta, podobnie jak większość ulic Dolnego Miasta powstała w pierwszej połowie XVII w., po budowie pasa bastionów otaczających Miasto od południowego-wschodu. Leżała wzdłuż jednego z kanałów odwadniających. Ciągi komunikacyjne po obu stronach kanału uważane były za odrębne ulice, stąd nosiły odmienne nazwy.
I tak, północna strona nazywała się pierwotnie Papegogengasse, podczas gdy południowa nazywała się już Alamodengasse. Nazwa ta przeszła w ciągu XVIII w. w różniacych się okresowo formach na całą ulicę.
Pochodzenie nazwy nie jest jednoznacznie wyjaśnione. Nie ma jednak raczej nic wspólnego z rodziną von Allmonde, bowiem ta pojawia się w Gdańsku po raz pierwszy w XVIII w. i w tym rejonie nie posiadała żadnych gruntów.
Wydaje się bardziej prawdopodobnym, że mamy tu do czynienia z nazwą ironiczną. Okolica ta zawsze była zamieszkana przez ubogich robotników, których ubiory odpowiadały wszystkiemu oprócz najnowszych trendów mody. Możliwe, że z powodu właśnie tych obdartych postaci nazwano tę okolicę Allmodengasse (ul. Wszelkiej Mody).
Możliwym jest również pochodzenie tej nazwy od słowa Moder (Błoto), lub dokładniej od jego zachodniopruskiej gwarowej formy Mottgasse, jako nazwy błotnistej, źle brukowanej i brudnej uliczki na przedmieściu.

Dziwi, że członkowie komisji zmieniającej w 1945 roku nazwy i znający po części świetnie język niemiecki pomylili pojęcia Almosen (Jałmużna) i Allmoden.

Lokalizacja:


Jałmużnicza-Allmodengasse obejrzeć na większej mapie

Źródła:

Stephan, W. Danzig. Gründung und Straßennamen. Marburg 1954, s. 163f
Strona główna
Akademia Rzygaczy